Chó ăn hành tỏi là chuyện nên tránh, vì cả hành và tỏi đều chứa hợp chất làm vỡ hồng cầu của chó, lâu dần dẫn đến thiếu máu. Điều khó là hành tỏi có mặt gần như trong mọi món ăn Việt: thịt kho, canh, cháo, chả lụa, nước luộc xương. Nhà chúng mình từng quen tay trộn cơm thừa có thịt kho cho cún, mãi đến khi bé mệt lả vài ngày sau một bữa cỗ mới biết mình đã vô tình cho bé ăn khá nhiều hành phi. Bài này gom lại những gì chúng mình học được: hành tỏi độc thế nào, bao nhiêu là đáng lo và làm gì khi bé lỡ ăn.
Vì sao hành tỏi độc với chó?
Hành, tỏi, hành lá, hẹ, tỏi tây và hành tím đều thuộc chi Hành. Nhóm cây này chứa các hợp chất lưu huỳnh. Người ăn vào thì không sao, nhưng ở chó, những chất này làm màng hồng cầu bị tổn thương. Hồng cầu yếu đi sẽ vỡ sớm, cơ thể không kịp thay mới, và bé rơi vào tình trạng thiếu máu.
Có vài điểm dễ hiểu lầm:
- Nấu chín vẫn độc. Hành phi, tỏi phi, hành xào hay hành trong nồi canh đều giữ nguyên độc tính.
- Dạng bột còn đậm đặc hơn. Bột tỏi, bột hành và một số gói nêm có lượng hành tỏi cô đặc, chỉ một chút cũng tương đương cả củ.
- Tỏi mạnh hơn hành. Cùng một lượng, tỏi thường gây hại nhiều hơn hành tây.
- Độc tích lũy. Mỗi bữa một ít trong nhiều ngày vẫn có thể gây thiếu máu, dù từng bữa nhìn có vẻ rất nhỏ.
Bao nhiêu hành tỏi thì đáng lo?
Các tài liệu thú y thường nhắc mốc khoảng 15 đến 30 gam hành cho mỗi ký cân nặng là đủ gây thay đổi máu rõ ràng. Với tỏi, lượng gây hại thấp hơn nhiều. Bạn có thể hình dung qua bảng dưới đây, nhưng hãy coi đây chỉ là mốc tham khảo vì mỗi bé phản ứng một khác.
| Cân nặng của bé | Lượng hành bắt đầu đáng lo | Gần bằng |
|---|---|---|
| 3 kg (Poodle, Chihuahua) | Khoảng 45 đến 90 g | Nửa củ hành tây vừa |
| 10 kg (Corgi, chó ta nhỏ) | Khoảng 150 đến 300 g | 1 đến 2 củ hành tây |
| 25 kg (Golden, Husky) | Khoảng 375 đến 750 g | 3 đến 5 củ hành tây |
Một số giống có nguồn gốc Nhật như Shiba, Akita được ghi nhận nhạy cảm hơn với nhóm chất này. Chó nhỏ, chó già hoặc bé đang có bệnh về máu cũng cần cẩn thận hơn.
Những món “giấu” hành tỏi trong bữa cơm nhà
- Cơm trộn nước thịt kho, nước sốt, nước canh
- Cháo nấu cho người có hành lá, hành phi
- Chả lụa, xúc xích, pate dành cho người
- Nước luộc xương đã nêm bột nêm
- Đồ ăn dặm của em bé có hành tỏi xay
Muối và gia vị trong những món này cũng không tốt cho bé, giống chuyện chúng mình đã kể ở bài chó ăn sô cô la: món người ăn thấy bình thường lại có thể là gánh nặng với cơ thể cún.
Dấu hiệu khi chó ăn hành tỏi
Triệu chứng thường không đến ngay. Trong ngày đầu, bé có thể chỉ hơi nôn, tiêu chảy hoặc chảy dãi. Dấu hiệu thiếu máu thường xuất hiện sau 1 đến 5 ngày:
- Lừ đừ, nằm nhiều, ngại đi dạo
- Lợi và lưỡi nhợt nhạt hơn bình thường
- Thở nhanh, tim đập nhanh dù không vận động
- Nước tiểu sẫm màu, đỏ hoặc nâu
- Bỏ ăn, yếu chân
Nếu bé chỉ nôn một lần ra bọt rồi vẫn chơi bình thường, bạn có thể tham khảo thêm bài chó nôn ra bọt vàng. Còn nếu bé vừa ăn món có nhiều hành tỏi mà lại kèm những dấu hiệu bên trên, hãy đưa bé đi khám.
Chó lỡ ăn hành tỏi, làm gì trước tiên?
- Cất phần còn lại và ước lượng bé đã ăn bao nhiêu, ăn món gì, lúc mấy giờ.
- Cân bé nếu được, để so với lượng đã ăn.
- Gọi phòng khám thú y sớm, nhất là khi bé ăn trong vòng 1 đến 2 giờ. Lúc này bác sĩ có thể cho bé nôn ra hoặc dùng than hoạt tính để giảm hấp thu.
- Tránh tự gây nôn ở nhà bằng nước muối hay oxy già khi chưa hỏi bác sĩ, vì dễ làm bé bị thêm tổn thương.
- Theo dõi màu lợi và nước tiểu trong khoảng 5 ngày sau đó, kể cả khi bé trông vẫn ổn.
Với trường hợp nặng, bác sĩ có thể xét nghiệm máu, truyền dịch hoặc truyền máu. Phần lớn các bé được phát hiện sớm hồi phục tốt khi ngưng hẳn nguồn hành tỏi.
Cho cún ăn gì thay cơm thừa có hành tỏi?
Cách đơn giản nhất là nấu riêng phần của bé, không nêm gì. Thịt gà, thịt heo nạc hoặc cá luộc chín, gỡ xương, ăn kèm bí đỏ hay cà rốt hấp là bữa phụ ổn. Nếu bạn thích cho bé ăn trái cây, danh sách loại nào an toàn có trong bài chó ăn được trái cây gì.
Thói quen nhỏ nhưng có ích: đậy thùng rác bếp, không để đĩa thức ăn thừa ở bàn thấp, và dặn cả nhà không đút đồ ăn của người cho cún. Hạt và pate làm riêng cho chó cũng có sẵn ở shop thú cưng Kumi Pets, giúp những ngày bận rộn bạn không phải chia cơm nhà cho bé.
Câu hỏi thường gặp về chó ăn hành tỏi
Chó ăn một chút hành lá có sao không?
Một ít hành lá lẫn trong bữa ăn thường không gây hại ngay với chó cỡ vừa, nhưng bạn vẫn nên để ý màu lợi và mức năng lượng của bé vài ngày, và tránh cho ăn lặp lại.
Tỏi có giúp chó trị ve rận không?
Hiện chưa có bằng chứng tốt cho thấy tỏi trị được ve rận, trong khi rủi ro thiếu máu là có thật. Bạn nên dùng sản phẩm trị ve do bác sĩ thú y gợi ý.
Chó ăn hành tỏi bao lâu thì có triệu chứng?
Nôn hoặc tiêu chảy có thể xuất hiện trong ngày, còn dấu hiệu thiếu máu như lợi nhợt, lừ đừ thường rõ sau 1 đến 5 ngày.
Mèo ăn hành tỏi có độc không?
Mèo còn nhạy cảm với hành tỏi hơn chó, nên bạn cũng giữ các món có hành tỏi tránh xa bé mèo trong nhà.