Cách pha sữa cho mèo con thật ra không khó: bạn dùng sữa bột dành riêng cho mèo con, pha đúng tỉ lệ ghi trên hộp với nước sạch đã đun sôi để nguội bớt, khuấy cho tan rồi làm ấm tới khoảng 35–38°C trước khi cho bé uống.
Điều cần để ý nhất là lượng sữa mỗi cữ phải hợp với cân nặng của bé, và sữa đã pha chỉ giữ được trong thời gian ngắn.
Trong bài này, chúng mình chia cách pha sữa cho mèo con thành 6 bước nhỏ, kèm bảng lượng sữa theo tuần tuổi để bạn làm theo được ngay. Nếu bạn vừa đón một bé mèo nhỏ về nhà, bạn có thể xem thêm các hướng dẫn chăm sóc khác trên Kumi Pets.
Lưu ý: mèo con dưới 4 tuần tuổi rất mong manh. Nếu bé lạnh người, lờ đờ, bỏ bú nhiều cữ liền hoặc bị tiêu chảy, bạn nên đưa bé đến bác sĩ thú y sớm. Bài viết chỉ để tham khảo và không thay thế chẩn đoán của bác sĩ thú y.
Mèo con nên uống sữa gì?
Nếu bé còn mèo mẹ và mẹ đủ sữa, sữa mẹ vẫn là tốt nhất. Bạn chỉ cần pha sữa khi bé mồ côi, mèo mẹ thiếu sữa, hoặc bác sĩ thú y khuyên cho bé bú thêm.
Khi cần pha, bạn nên chọn sữa bột thay thế dành riêng cho mèo con (thường ghi là sữa cho mèo con, kitten milk replacer hoặc KMR). Loại sữa này được làm để gần với sữa mèo mẹ về đạm, chất béo và các dưỡng chất mèo con cần.
Một số loại sữa quen thuộc trong nhà thì chưa hợp với mèo con:
- Sữa bò, sữa tươi, sữa hộp: chứa nhiều đường lactose. Nhiều bé mèo khó tiêu hóa đường này, dễ bị tiêu chảy và mất nước.
- Sữa đặc: rất nhiều đường, có thể làm bé đầy bụng và rối loạn tiêu hóa.
- Sữa công thức của em bé: được làm cho trẻ sơ sinh, tỉ lệ dưỡng chất khác với nhu cầu của mèo con.
Chuẩn bị gì trước khi pha sữa cho mèo con?
Chuẩn bị đủ đồ trước là phần đầu tiên trong cách pha sữa cho mèo con, giúp bạn pha nhanh và sạch hơn, nhất là vào những cữ bú ban đêm:
- Sữa bột cho mèo con và muỗng đong đi kèm hộp.
- Bình sữa nhỏ cho mèo con (khoảng 60 ml) cùng núm vú mềm.
- Cốc hoặc ly có vạch đong để pha sữa và đong nước.
- Nước sạch đã đun sôi.
- Nhiệt kế (không bắt buộc), giúp bạn kiểm tra nhiệt độ sữa chính xác hơn.
- Khăn mềm để lót và lau miệng cho bé.
- Cân nhà bếp để cân bé mỗi ngày.
Nếu bé chưa quen bình hoặc chưa chịu ngậm núm, bạn xem thêm bài mèo con không chịu bú bình để biết cách chọn núm và cách giúp bé ngậm đúng.
Cách pha sữa cho mèo con: 6 bước dễ làm
Dưới đây là cách pha sữa cho mèo con theo thứ tự chúng mình vẫn làm mỗi cữ. Bạn chỉ cần làm lần lượt, không cần vội.
Bước 1: Rửa tay và làm sạch dụng cụ
Bạn rửa tay bằng xà phòng, sau đó rửa bình, núm và cốc đong bằng nước nóng. Tốt nhất là tráng lại bằng nước sôi hoặc tiệt trùng như dụng cụ của em bé. Mèo con chưa có sức đề kháng tốt, nên dụng cụ sạch giúp bé tránh bị đau bụng.
Bước 2: Chuẩn bị nước ấm
Bạn đun sôi nước rồi để nguội bớt tới mức ấm tay. Nước đun sôi giúp sạch hơn, còn nước ấm giúp sữa bột tan đều, không vón cục.
Bước 3: Đong sữa đúng tỉ lệ trên hộp
Đây là bước quan trọng nhất trong cách pha sữa cho mèo con. Nhiều loại sữa bột cho mèo con dùng tỉ lệ khoảng 1 phần bột với 2 phần nước, nhưng mỗi hãng có thể khác nhau, nên bạn hãy làm đúng theo hướng dẫn in trên hộp đang dùng. Khi đong, bạn gạt ngang muỗng cho bằng mặt, không nén chặt bột.
- Pha quá đặc có thể làm bé đầy hơi, táo bón hoặc tiêu chảy.
- Pha quá loãng thì bé uống no bụng mà vẫn thiếu năng lượng để lớn.
Với bé mới chuyển sang bú sữa pha, một số hướng dẫn chăm mèo con mồ côi khuyên ngày đầu chỉ cho khoảng một nửa lượng sữa trong bảng, rồi tăng dần khi bé tiêu hóa tốt.
Bước 4: Khuấy hoặc xoay nhẹ cho sữa tan
Bạn khuấy bằng muỗng sạch hoặc xoay nhẹ bình cho đến khi không còn bột vón. Bạn tránh lắc mạnh, vì sữa sẽ nổi nhiều bọt và bé dễ nuốt phải hơi, gây đầy bụng. Nếu có bọt, bạn để sữa nghỉ một chút cho bọt tan.
Bước 5: Làm ấm và thử nhiệt độ sữa
Sữa cho mèo con nên ấm khoảng 35–38°C, gần với thân nhiệt của bé. Bạn đặt bình sữa vào một cốc nước ấm vài phút để làm ấm đều. Bạn nên tránh hâm bằng lò vi sóng, vì sữa nóng không đều và có thể có chỗ rất nóng bên trong.
Cách thử đơn giản là nhỏ vài giọt lên mặt trong cổ tay: sữa vừa ấm, không thấy nóng là được. Nếu có nhiệt kế, bạn đo thêm cho chắc.
Bước 6: Cho bé bú đúng tư thế
- Đặt bé nằm sấp trên khăn, bốn chân hướng xuống, đầu hơi ngẩng lên giống khi bú mẹ. Bạn tránh bế ngửa bé như em bé, vì sữa có thể chảy vào khí quản.
- Nhỏ một giọt sữa lên đầu núm để bé ngửi thấy, rồi để bé tự mút theo nhịp của mình, tránh bóp bình để ép sữa chảy nhanh.
- Sau khi bú, bạn đặt bé tựa vào lòng bàn tay và xoa nhẹ lưng để bé ợ hơi.
- Bé dưới khoảng 3–4 tuần tuổi chưa tự đi vệ sinh được. Sau mỗi cữ, bạn dùng bông hoặc khăn mềm thấm nước ấm xoa nhẹ vùng hậu môn để giúp bé đi tiểu và đi tiêu.
Lượng sữa cho mèo con theo tuần tuổi và cân nặng
Biết cách pha sữa cho mèo con rồi, bạn cần biết thêm mỗi cữ cho bé bú bao nhiêu.
Lượng sữa mỗi cữ nên dựa vào cân nặng của bé nhiều hơn là tuổi. Dạ dày mèo con chỉ chứa được khoảng 4 ml cho mỗi 100 g cân nặng, nên cho bú quá nhiều trong một cữ dễ khiến bé nôn, sặc hoặc tiêu chảy.
Bảng dưới đây tóm tắt theo bảng lượng sữa và sức chứa dạ dày mèo con của Maddie’s Fund:
| Tuổi | Cân nặng | Lượng sữa mỗi cữ | Số cữ mỗi ngày |
|---|---|---|---|
| Dưới 1 tuần | 57–113 g | 2–5 ml | 7 |
| 1 tuần | 142–227 g | 6–9 ml | 7 |
| 2 tuần | 255–312 g | 10–12 ml | 6–7 |
| 3 tuần | 340–425 g | 14–17 ml | 5–6 |
| 4 tuần | 454–539 g | 18–22 ml | 4–5 |
| 5 tuần | khoảng 567 g | khoảng 23 ml | 4 |
Bảng này là mức tham khảo. Mỗi loại sữa có độ đậm năng lượng khác nhau, nên bạn hãy đọc thêm hướng dẫn trên hộp sữa đang dùng.
Bạn cũng nên cân bé mỗi ngày vào cùng một giờ: bé tăng cân đều là dấu hiệu bé được ăn đủ. Nếu bé đứng cân hoặc sụt cân một đến hai ngày liền, bạn nên hỏi bác sĩ thú y.
Từ khoảng 4 tuần tuổi, nhiều bé bắt đầu tập ăn dặm thức ăn mềm, nên lượng sữa và số cữ sẽ giảm dần theo thời gian.
Sữa đã pha cho mèo con để được bao lâu?
- Tốt nhất là pha cữ nào dùng cữ đó, để sữa luôn tươi và sạch.
- Nếu pha sẵn, bạn cho sữa vào hộp sạch có nắp, cất ngăn mát tủ lạnh và dùng trong vòng 24 giờ. Đến cữ thì bạn chỉ rót ra và làm ấm lượng cần dùng.
- Nên đổ bỏ phần sữa để ở nhiệt độ phòng quá 1 giờ, phần đã làm ấm mà bé bú không hết, hoặc phần đã dính nước bọt của bé.
- Sữa bột đã mở hộp thì bạn đậy kín và bảo quản theo hướng dẫn in trên hộp.
Những sai lầm thường gặp khi pha sữa cho mèo con
- Dùng sữa bò hoặc sữa đặc thay cho sữa mèo: dễ làm bé tiêu chảy, mất nước.
- Pha đặc hơn hướng dẫn để bé mau lớn: bé không lớn nhanh hơn mà dễ bị rối loạn tiêu hóa.
- Hâm sữa bằng lò vi sóng: sữa nóng không đều, có thể làm bỏng miệng bé.
- Bế ngửa bé khi cho bú hoặc bóp bình: bé dễ bị sặc sữa vào phổi.
- Cho bé bú khi bé đang lạnh người: mèo con bị lạnh tiêu hóa kém. Bạn nên ủ ấm bé trước, khi người bé ấm lại mới cho bú.
- Dùng lại sữa thừa của cữ trước: sữa đã làm ấm và để lâu dễ nhiễm khuẩn.
Khi nào nên đưa mèo con đến bác sĩ thú y?
Bạn nên liên hệ bác sĩ thú y sớm nếu thấy một trong các dấu hiệu sau:
- Bé bỏ bú nhiều cữ liên tiếp, lờ đờ hoặc kêu yếu.
- Sữa trào ra mũi, bé ho hoặc thở khò khè sau khi bú, có thể bé đã bị sặc.
- Bé bị tiêu chảy, nôn hoặc bụng chướng căng.
- Bé sụt cân hoặc không tăng cân trong một đến hai ngày.
- Người bé vẫn lạnh dù đã được ủ ấm.
Câu hỏi thường gặp
Mèo con uống sữa tươi được không?
Bạn nên tránh cho mèo con uống sữa tươi hay sữa bò. Các loại sữa này nhiều lactose, mèo con khó tiêu hóa và dễ bị tiêu chảy. Sữa bột dành riêng cho mèo con vẫn là lựa chọn an toàn hơn.
Pha sữa cho mèo con sơ sinh bằng nước gì?
Trong cách pha sữa cho mèo con sơ sinh, bạn dùng nước sạch đã đun sôi, để nguội bớt tới mức ấm tay rồi pha theo tỉ lệ trên hộp sữa. Cách này giúp sữa sạch và tan đều.
Bao lâu cho mèo con bú một lần?
Bé dưới 2 tuần tuổi thường cần khoảng 7 cữ mỗi ngày, tức là cứ khoảng 3 tiếng một lần, kể cả ban đêm. Bé càng lớn thì mỗi cữ bú được nhiều hơn và số cữ trong ngày giảm dần.
Hết sữa cho mèo con thì phải làm sao?
Bạn nên mua sữa cho mèo con ở cửa hàng thú cưng hoặc phòng khám thú y gần nhất càng sớm càng tốt. Trong lúc chờ, bạn giữ ấm cho bé và hỏi bác sĩ thú y cách xử lý tạm thời, thay vì cho bé uống sữa bò.
Kết luận
Tóm lại, cách pha sữa cho mèo con gồm 6 bước: làm sạch dụng cụ, chuẩn bị nước ấm, đong sữa đúng tỉ lệ, khuấy cho tan, làm ấm tới khoảng 35–38°C và cho bé bú đúng tư thế. Bạn nhớ cho bé bú theo cân nặng, cân bé mỗi ngày và đổ bỏ sữa thừa. Chỉ cần làm đều tay vài ngày là bạn sẽ quen dần. Bạn có thể xem thêm các hướng dẫn khác trong mục Chăm sóc mèo con.
Nguồn tham khảo:
- Maddie’s Fund: Kitten Bottle Feeding and Stomach Capacity Chart
- Maddie’s Fund: How to Bottle Feed Kittens and Puppies
- Royal Canin: Hướng dẫn cho mèo con ăn theo giai đoạn phát triển