Nhiều cây cảnh quen thuộc trong nhà là cây độc với vẹt: trầu bà, kim tiền, vạn niên thanh, lan ý, môn và ráy cảnh chứa tinh thể canxi oxalat làm rát miệng, sưng lưỡi. Trúc đào và cây trường sinh còn nguy hiểm hơn vì ảnh hưởng tới tim. Lá bơ thì tuyệt đối tránh. Khi thả vẹt bay trong nhà, bạn nên chuyển những cây này sang phòng khác, và chọn quanh lồng các cây an toàn hơn như lan chi, dương xỉ Boston, cau tiểu trâm hay dâm bụt.
Vẹt khám phá thế giới bằng mỏ, nên chậu cây xanh mướt trên kệ với bé chẳng khác gì một món đồ chơi mới. Chúng mình từng giật mình khi thấy bé vẹt đang gặm say sưa mép lá trầu bà treo cạnh cửa sổ. Từ hôm đó, góc cây trong phòng bé được “sàng lọc” lại hoàn toàn.
Vì sao vẹt dễ bị ngộ độc từ cây cảnh?
- Bé gặm mọi thứ: gặm là cách vẹt chơi và giữ mỏ mòn đều.
- Cơ thể nhỏ: chỉ một lượng nhỏ chất độc cũng đủ gây ảnh hưởng.
- Bay tự do trong nhà: bé tiếp cận được những chậu cây đặt trên cao mà chó mèo không với tới.
Những cây độc với vẹt hay gặp trong nhà
| Cây | Mức độ | Biểu hiện khi bé gặm phải |
|---|---|---|
| Trầu bà, kim tiền, lan ý | Trung bình | Chảy nước dãi, lắc đầu, rát miệng, bỏ ăn |
| Vạn niên thanh, môn, ráy cảnh | Trung bình đến nặng | Sưng lưỡi, khó nuốt, có thể khó thở |
| Lưỡi hổ, nha đam | Nhẹ | Nôn, phân lỏng nếu ăn nhiều |
| Trúc đào | Rất nặng | Rối loạn nhịp tim, yếu, có thể tử vong |
| Cây trường sinh (sống đời) | Nặng | Ảnh hưởng tim, lờ đờ |
| Cây bơ (lá, vỏ, hạt) | Rất nặng | Khó thở, suy tim, diễn tiến nhanh |
Danh sách cây độc với vẹt này chưa phải là tất cả. Khi không chắc một loại cây, cách an toàn nhất là để nó xa khu vực bé chơi.
Dấu hiệu bé đã gặm phải cây độc với vẹt
- Lắc đầu liên tục, cọ mỏ vào cầu đậu.
- Chảy nước dãi, lưỡi đỏ hoặc sưng.
- Nôn ra thức ăn, phân lỏng, đổi màu bất thường.
- Xù lông, ngồi im một chỗ, thở bằng miệng hoặc nhún đuôi theo nhịp thở.
Xù lông cả ngày là dấu hiệu chung của nhiều bệnh ở chim, không riêng ngộ độc. Bạn nên theo dõi cùng các biểu hiện khác và đừng chờ quá lâu.
Xử lý ban đầu khi bé lỡ gặm lá
- Đưa bé ra xa cây, lấy hết mẩu lá còn trong mỏ.
- Rửa nhẹ mỏ bằng nước sạch nhỏ giọt, không dốc nước vào miệng bé.
- Chụp ảnh cây và ghi lại giờ bé gặm để báo với bác sĩ.
- Không tự cho uống dầu ăn, sữa hay thuốc gây nôn. Chim không nôn như chó mèo và dễ bị sặc.
- Đưa bé đi thú y chuyên chim nếu bé gặm trúc đào, lá bơ, cây trường sinh hoặc có dấu hiệu khó thở, dù chỉ một ít.
Cây xanh an toàn hơn để đặt gần vẹt
- Lan chi (cỏ nhện): dễ sống, lá mềm.
- Dương xỉ Boston: thích ẩm, hợp phòng có bể nước.
- Cau tiểu trâm: lá cứng, ít khi bị gặm nát.
- Dâm bụt: hoa ăn được, nhiều bé rất thích.
- Húng quế, ngò rí trồng sạch: vừa làm cảnh vừa làm món ăn vặt nhỏ.
Dù là cây an toàn, bạn vẫn rửa lá và tránh cây đã phun thuốc, bón phân hóa học gần đây. Những món rau quả bé ăn được hằng ngày, bạn xem thêm trong bài trái cây cho vẹt.
Cho bé thứ khác để gặm
Vẹt thiếu đồ gặm sẽ tìm tới cây cảnh, khung cửa, thậm chí tự nhổ lông như trong bài vẹt tự nhổ lông. Một rổ đồ chơi xé giấy, khối gỗ mềm, dây cói thay mới mỗi tuần giúp bé bận rộn và an toàn hơn nhiều.
Đồ chơi gặm và cầu đậu gỗ cho vẹt là nhóm đồ shop thú cưng Kumi Pets đang tìm hiểu để giới thiệu sau này. Bạn có thể đọc thêm về cây trầu bà trên trang Epipremnum aureum của Wikipedia.
Những điều hay được hỏi
Vẹt gặm một chút lá trầu bà có sao không?
Lá trầu bà chứa tinh thể canxi oxalat làm rát miệng, sưng lưỡi và chảy nước dãi. Gặm ít thường gây khó chịu tạm thời, nhưng bạn vẫn nên rửa mỏ cho bé bằng nước sạch và theo dõi kỹ, nếu bé bỏ ăn hoặc thở khó thì đi khám ngay.
Cây lưỡi hổ có độc với vẹt không?
Lưỡi hổ chứa saponin, có thể gây nôn, tiêu chảy nếu bé ăn nhiều. Mức độ thường nhẹ hơn trúc đào hay vạn niên thanh, nhưng vẫn nên để xa tầm với.
Vẹt ăn rau thơm trồng trong nhà được không?
Một số loại như húng quế, ngò rí ăn được với lượng nhỏ, miễn là cây không phun thuốc. Bơ và lá bơ thì tuyệt đối tránh.
Có cần bỏ hết cây trong nhà khi nuôi vẹt không?
Không cần. Bạn chỉ cần đặt cây độc ở phòng bé không bay tới, và giữ quanh lồng những cây an toàn.
Một góc xanh an toàn cho bé
Biết trước những cây độc với vẹt giúp bạn sắp xếp nhà cửa yên tâm hơn: cây độc chuyển sang phòng khác, quanh lồng chỉ giữ cây an toàn, và luôn có sẵn đồ gặm cho bé. Như vậy, những giờ bay tự do trong nhà sẽ chỉ còn niềm vui.