Lần đầu đứng trước quầy cá, rất nhiều bạn phân vân nên nuôi cá betta hay cá bảy màu. Hai loại đều rẻ, đều đẹp và đều được gọi là “cá dễ nuôi”. Thật ra cách nuôi khác nhau khá nhiều. Betta là bé thích sống một mình, cần nước ấm và ổn định. Bảy màu là cá sống theo đàn, đẻ rất nhanh và cần bể rộng hơn bạn nghĩ. Chọn đúng ngay từ đầu sẽ đỡ phải mua lại bể, lọc và đỡ cảnh cá bị cắn rách vây.
Một bé thích ở riêng, một bé cần có bạn
Cá betta, còn gọi là cá xiêm hay cá chọi, có tính giữ lãnh thổ rất mạnh. Hai bé trống để chung gần như chắc chắn sẽ đánh nhau. Bé trống thậm chí xòe mang khi thấy bóng mình trên kính. Vì vậy, betta trống thường được nuôi một mình, và bạn sẽ thấy bé quen dần với người cho ăn, bơi ra đón mỗi khi bạn lại gần.
Cá bảy màu thì ngược lại. Các bé hiền, thích bơi theo nhóm và sẽ căng thẳng nếu chỉ có một hai con. Một nhóm nhỏ thường bắt đầu từ 5 đến 6 bé, tỉ lệ khoảng một trống với hai đến ba mái để bé mái không bị đuổi theo suốt ngày.
Bể, lọc và nhiệt độ cho từng loại
Đây là phần nhiều người bỏ qua khi chọn cá betta hay cá bảy màu, rồi mới thấy chi phí ban đầu khác nhau:
| Cần chuẩn bị | Cá betta (1 bé) | Cá bảy màu (5 đến 6 bé) |
|---|---|---|
| Thể tích bể nên có | Từ 10 lít trở lên | Từ 25 đến 30 lít trở lên |
| Lọc | Lọc nhẹ, dòng chảy yếu | Lọc đủ mạnh vì đàn đông, thải nhiều |
| Nhiệt độ hợp | 24 đến 28 độ C, ổn định | 22 đến 28 độ C |
| Nắp bể | Nên có, betta có thể nhảy | Nên có |
| Tuổi thọ thường gặp | Khoảng 3 đến 5 năm | Khoảng 1 đến 3 năm |
Betta có cơ quan thở phụ, nên ngoi lên lấy khí được. Đó là lý do bé hay được bán trong cốc nhỏ. Nhưng sống được không có nghĩa là sống khỏe. Nước trong cốc vài trăm ml bẩn rất nhanh và nhiệt độ lên xuống thất thường, bé dễ bị thối vây. Một bể khoảng 10 lít có cây và lọc nhẹ là mức chúng mình thấy bé khỏe và lên màu đẹp hơn hẳn.
Bảy màu thì cần bể lớn hơn ngay từ đầu, vì đàn sẽ đông lên rất nhanh. Dù nuôi loại nào, bạn cũng nên chạy vi sinh cho bể vài tuần trước khi thả cá để nước ổn định.
Chuyện sinh sản: yên ắng hay “bùng nổ dân số”
Betta muốn sinh sản cần ghép cặp có chủ đích, bé trống làm tổ bọt rồi mới đẻ. Nếu bạn chỉ nuôi một bé thì sẽ không có chuyện cá con. Nhiều bạn thấy bé trống thổi bọt trên mặt nước và lo lắng, thật ra đó là bản năng bình thường, bài cá betta nhả bọt có giải thích kỹ hơn.
Bảy màu là loài đẻ con, không đẻ trứng. Một bé mái khỏe có thể đẻ vài chục cá con, và lứa sau cách lứa trước chỉ khoảng một tháng. Nuôi chung trống mái thì vài tháng là bể đã đông gấp mấy lần. Nếu bạn thích ngắm đàn cá lớn dần thì đây là niềm vui. Còn nếu bể nhỏ, bạn nên tính trước chỗ cho cá con hoặc chỉ nuôi toàn trống. Bài cá bảy màu đẻ hướng dẫn cách chăm mái bầu và tách cá con.
Nuôi chung betta với bảy màu có được không?
Câu trả lời ngắn là không nên, nhất là với bảy màu trống. Đuôi dài sặc sỡ của bảy màu trống dễ khiến betta tưởng là đối thủ và rỉa đuôi. Ngược lại, bảy màu nhanh nhẹn đôi khi cũng rỉa vây dài của betta. Cả hai bên đều có thể rách vây và nhiễm bệnh.
Một số người nuôi bể rộng, nhiều cây và chỉ có bảy màu mái vẫn thấy ổn. Nhưng điều này phụ thuộc rất nhiều vào tính từng bé betta. Nếu bạn muốn betta có bạn cùng bể, bài cá betta nuôi chung với cá gì liệt kê những loài hiền và ít rủi ro hơn.
Chọn theo nhịp sống của bạn
Thay vì hỏi loại nào dễ hơn, chúng mình hay hỏi lại bạn mấy câu sau:
- Bàn làm việc nhỏ, chỉ đặt được bể dưới 15 lít? Betta hợp hơn, một bé là đủ đẹp.
- Thích ngắm một đàn cá bơi qua lại, có chỗ cho bể 30 lít? Bảy màu sẽ vui mắt hơn.
- Muốn có một bé “nhận ra” mình? Betta thường tương tác với người nhiều hơn.
- Có bé nhỏ trong nhà muốn xem cá đẻ con? Bảy màu là bài học sinh động.
Thức ăn của hai loại khá giống nhau: cám viên nhỏ, trùn chỉ hoặc artemia. Lượng cho ăn mỗi ngày chỉ nên vừa đủ để bé ăn hết trong vài phút, bạn xem thêm bài cá betta ăn gì. Cám, lọc và bể đều có thể tìm ở các cửa hàng thú cưng hoặc tiệm cá gần nhà.
Hỏi nhanh trước khi mua cá
Nuôi hai bé betta mái chung một bể được không?
Có người nuôi được một nhóm betta mái trong bể rộng nhiều cây, nhưng các bé vẫn có thể đánh nhau. Người mới nên bắt đầu với một bé để quen cách chăm.
Bảy màu có cần sủi oxy không?
Nếu bể đã có lọc tạo chuyển động mặt nước thì thường đủ. Bể đông cá hoặc trời nóng, nước ấm lên thì sủi thêm sẽ giúp các bé dễ thở hơn.
Cá betta có cần sưởi không?
Ở miền Nam phần lớn thời gian trong năm thì không cần. Mùa lạnh hoặc phòng máy lạnh để nhiệt thấp, một cây sưởi nhỏ giúp nhiệt độ ổn định quanh 26 độ C.
Bảy màu đuôi bị cụp có phải do bể nhỏ?
Bể chật và nước bẩn là một nguyên nhân hay gặp, ngoài ra còn do bệnh hoặc nhiệt độ dao động. Bài cá bảy màu bị cụp đuôi trên Kumi Pets có cách kiểm tra từng nguyên nhân.