Lịch tiêm phòng cho chó theo từng mốc tuổi và cách chăm bé sau tiêm

Lịch tiêm phòng cho chó con thường gồm 3 mũi vắc xin cơ bản, tiêm lúc bé được khoảng 6–8 tuần, 10–12 tuần và 14–16 tuần tuổi, cộng thêm 1 mũi phòng dại từ khi bé được 12 tuần tuổi. Sau đó, bé được tiêm nhắc theo lịch bác sĩ hẹn, phổ biến nhất là mỗi năm một lần. Nghe thì có vẻ nhiều mốc, nhưng chỉ cần ghi lại một lần là bạn sẽ thấy rất dễ theo dõi.

Chúng mình đã tổng hợp lịch tiêm phòng cho chó từ hướng dẫn của các tổ chức thú y và chia thành từng mốc rõ ràng: chó con tiêm gì, chó lớn nhắc lại thế nào, cần chuẩn bị gì trước khi đi tiêm và chăm bé ra sao sau khi tiêm. Cún mới về nhà còn nhiều việc khác cần lo, bạn ghé Kumi Pets đọc tiếp khi cần nhé.

Lưu ý: mỗi hãng vắc xin và mỗi phòng khám có thể có lịch hơi khác nhau. Bài viết giúp bạn nắm các mốc chung để chủ động hơn, còn lịch chính xác cho bé nhà bạn vẫn nên theo sự hướng dẫn của bác sĩ thú y.

Tiêm phòng đúng lịch giúp gì cho chó?

Khi mới sinh, chó con nhận được kháng thể từ sữa mẹ. Lượng kháng thể này giảm dần trong vài tuần đầu, và đây cũng là lúc bé dễ nhiễm bệnh nhất. Vắc xin giúp cơ thể bé tự tạo ra lớp bảo vệ riêng, nhưng cần tiêm nhiều mũi cách nhau mới đạt hiệu quả tốt. Vì vậy, đi tiêm đúng lịch tiêm phòng cho chó quan trọng không kém việc tiêm đủ số mũi.

Một số bệnh mà vắc xin giúp phòng ngừa đều rất nguy hiểm với chó, nhất là chó con:

• Bệnh Care (Carré): do virus gây ra, ảnh hưởng đến hô hấp, tiêu hóa và thần kinh.
• Bệnh Parvo: gây nôn, tiêu chảy ra máu, chó con có thể suy kiệt rất nhanh.
• Viêm gan truyền nhiễm: ảnh hưởng đến gan và nhiều cơ quan khác.
• Bệnh do xoắn khuẩn Lepto: ảnh hưởng đến gan, thận và có thể lây sang người.
• Bệnh dại: gần như không thể chữa khi đã phát bệnh, và lây sang người qua vết cắn.

Riêng với bệnh dại, tiêm phòng không chỉ là lựa chọn mà còn là quy định. Theo Thông tư 07/2016/TT-BNNPTNT (đã được sửa đổi bởi Thông tư 09/2021/TT-BNNPTNT), chó và mèo nuôi ở Việt Nam bắt buộc phải được tiêm vắc xin phòng bệnh dại.

Chó cần tiêm những loại vắc xin nào?

Trước khi xem lịch tiêm phòng cho chó, bạn nên biết các loại vắc xin hay gặp ở phòng khám. Tên gọi có thể khác nhau tùy hãng, nhưng thường chia thành các nhóm sau:

Vắc xin 5 bệnh

Đây là mũi kết hợp, thường phòng các bệnh Care, Parvo, viêm gan truyền nhiễm, bệnh đường hô hấp do adenovirus và bệnh phó cúm (một nguyên nhân gây ho ở chó). Mũi này hay được dùng cho lần tiêm đầu tiên của chó con.

Vắc xin 7 bệnh

Mũi 7 bệnh gồm các bệnh của mũi 5 bệnh, cộng thêm 2 chủng xoắn khuẩn Lepto. Vì Lepto cần tiêm nhắc mỗi năm, mũi 7 bệnh thường được dùng cho các mũi sau của chó con và mũi nhắc hằng năm của chó lớn.

Vắc xin phòng dại

Đây là mũi riêng, bắt buộc với mọi chó nuôi. Bé có thể tiêm mũi dại đầu tiên khi được từ 12 tuần tuổi trở lên.

Các vắc xin tùy chọn

Ngoài các mũi trên, bác sĩ có thể gợi ý thêm vắc xin phòng ho cũi chó nếu bé hay được gửi khách sạn thú cưng, đi spa hoặc tiếp xúc với nhiều chó khác. Bạn có thể hỏi bác sĩ xem bé nhà mình có cần mũi này không.

Lịch tiêm phòng cho chó con theo từng mốc

Bảng dưới đây là lịch tiêm phòng cho chó con được nhiều phòng khám tại Việt Nam áp dụng, khá sát với khuyến cáo của Hiệp hội Thú y Thế giới (WSAVA) và hướng dẫn của Royal Canin:

Mốc tiêm	Tuổi của chó	Loại vắc xin
Mũi 1	6–8 tuần	5 bệnh
Mũi 2	10–12 tuần	7 bệnh
Mũi 3	14–16 tuần	7 bệnh
Mũi dại	Từ 12 tuần trở lên	Dại
Mũi nhắc	Khoảng 6–12 tháng sau mũi 3, rồi mỗi năm một lần	7 bệnh và dại

Có vài điều nhỏ giúp bạn hiểu bảng này dễ hơn:

• Các mũi cách nhau khoảng 3–4 tuần. Khoảng cách này giúp cơ thể bé có đủ thời gian phản ứng với vắc xin.
• Mũi cuối nên tiêm khi bé được từ 16 tuần tuổi trở lên. Theo WSAVA, lúc này kháng thể từ mẹ đã giảm đủ để vắc xin phát huy tác dụng tốt nhất.
• Mũi dại có thể tiêm cùng ngày với mũi 2 hoặc mũi 3 nếu bác sĩ thấy phù hợp, giúp bạn đỡ phải đi lại nhiều lần.

Lịch tiêm nhắc cho chó trưởng thành

Sau khi hoàn thành các mũi của chó con, bé vẫn cần được tiêm nhắc để duy trì khả năng bảo vệ. Ở Việt Nam, các phòng khám thường hẹn tiêm nhắc mũi 7 bệnh và mũi dại mỗi năm một lần. Bạn nên ghi ngày tiêm vào lịch điện thoại để không bị quên.

Theo WSAVA, một số vắc xin cơ bản có thể tiêm nhắc thưa hơn, khoảng 3 năm một lần, nhưng xoắn khuẩn Lepto vẫn cần tiêm nhắc hằng năm. Vì vậy, bạn cứ trao đổi với bác sĩ thú y để chọn lịch tiêm phòng cho chó lớn phù hợp nhất với bé nhà mình.

Chó lớn chưa rõ đã tiêm hay chưa

Nếu bạn nhận nuôi một bé chó lớn mà không có sổ tiêm, bác sĩ thường khuyên tiêm 2 mũi 7 bệnh cách nhau 3–4 tuần và 1 mũi dại, sau đó nhắc lại hằng năm như bình thường. Tiêm lại trong trường hợp này thường an toàn hơn là đoán bé đã được tiêm đủ.

Trước buổi tiêm phòng, nên chuẩn bị những gì?

Chuẩn bị kỹ một chút giúp buổi tiêm diễn ra nhẹ nhàng hơn cho cả bạn và bé:

• Chọn lúc bé khỏe: bé ăn uống, đi vệ sinh bình thường và chơi vui vẻ. Nếu bé đang sốt, bỏ ăn, nôn hoặc tiêu chảy, bạn nên báo bác sĩ để dời lịch.
• Tẩy giun trước khi tiêm: nhiều bác sĩ khuyên tẩy giun cho chó con trước mũi tiêm vài ngày đến một tuần. Bạn có thể hỏi phòng khám về thời điểm phù hợp.
• Mang theo sổ tiêm phòng: nếu bé đã từng tiêm, sổ giúp bác sĩ biết loại vắc xin và ngày tiêm trước đó.
• Chuẩn bị túi hoặc lồng vận chuyển: chó con chưa tiêm đủ chưa nên đi bộ dưới đất ở phòng khám hay nơi đông chó.
• Ghi lại câu hỏi: như thức ăn, tẩy giun hay ngày tiêm tiếp theo, để hỏi bác sĩ cho đủ.

Chăm sóc chó sau khi tiêm phòng

Sau khi tiêm, bạn nên ở lại phòng khám khoảng 15–30 phút để bác sĩ theo dõi xem bé có phản ứng gì bất thường không. Về nhà, bạn chỉ cần để bé nghỉ ngơi nơi yên tĩnh, ấm áp, cho bé ăn uống bình thường và hạn chế chạy nhảy mạnh trong ngày đầu.

Những biểu hiện thường gặp

Trong 1–2 ngày sau khi tiêm, bé có thể hơi mệt, ngủ nhiều hơn, ăn ít hơn một chút, sốt nhẹ hoặc hơi sưng ở chỗ tiêm. Đây thường là phản ứng bình thường của cơ thể với vắc xin và sẽ tự hết. Nếu sau khoảng 24 giờ bé vẫn chưa trở lại bình thường, bạn nên gọi cho bác sĩ.

Biểu hiện cần đưa chó đi thú y ngay

Bạn nên đưa bé quay lại phòng khám ngay nếu thấy một trong các dấu hiệu sau:

• Mặt, mõm hoặc mắt bị sưng, nổi mẩn khắp người.
• Nôn hoặc tiêu chảy nhiều lần liên tục.
• Thở gấp, khó thở.
• Lả người, đứng không vững hoặc ngất.

Một vài lưu ý khác

• Chưa tắm cho bé ngay: bạn nên đợi khoảng 5–7 ngày sau khi tiêm, hoặc theo lời dặn của bác sĩ.
• Chưa cho bé ra chỗ đông chó: như công viên hay khu tập trung thú cưng, cho đến khoảng 1–2 tuần sau mũi cuối.
• Vẫn cho bé làm quen với thế giới bên ngoài: bạn có thể bế bé đi dạo, cho bé gặp người thân và những bé chó khỏe mạnh đã tiêm đủ. Đây là giai đoạn bé học cách làm quen rất tốt.

Chủ nuôi hay nhầm ở đâu khi tiêm phòng cho chó?

• Tiêm 1 mũi rồi nghĩ là đủ: chó con cần đủ các mũi theo lịch mới được bảo vệ tốt.
• Tiêm mũi cuối quá sớm: nếu mũi cuối tiêm trước 16 tuần tuổi, kháng thể từ mẹ có thể làm vắc xin kém hiệu quả.
• Quên tiêm nhắc hằng năm: khả năng bảo vệ giảm dần theo thời gian, nhất là với Lepto và dại.
• Tiêm khi bé đang ốm: cơ thể yếu sẽ phản ứng với vắc xin kém hơn, lại dễ mệt hơn.
• Không giữ sổ tiêm: sổ tiêm giúp bạn nhớ lịch và rất cần khi gửi bé ở khách sạn thú cưng hay đưa bé đi xa.

Nếu bạn đang nuôi chó con, bạn có thể đọc thêm các bài trong mục Chăm sóc chó con và Sức khỏe của chó để chăm bé được trọn vẹn hơn.

Những thắc mắc quanh lịch tiêm phòng cho chó

Ghi nhớ nhanh

Nói gọn lại, lịch tiêm phòng cho chó con gồm 3 mũi vắc xin cơ bản lúc khoảng 6–8 tuần, 10–12 tuần và 14–16 tuần tuổi, thêm 1 mũi dại từ 12 tuần tuổi, rồi tiêm nhắc mỗi năm một lần. Bạn chỉ cần chọn lúc bé khỏe để tiêm, giữ sổ tiêm cẩn thận và để ý bé trong 1–2 ngày sau mỗi lần tiêm. Làm đều đặn như vậy là bé cún nhà bạn đã có một lớp bảo vệ vững vàng để lớn lên khỏe mạnh rồi.

Nguồn tham khảo:

• Royal Canin: Hướng dẫn tiêm vắc-xin cho chó con
• Vetnostics: Vaccination and antibody titre testing in dogs (theo khuyến cáo WSAVA)