Tắc kè da báo rụng đuôi là cách tự vệ tự nhiên của bé: khi sợ hãi hoặc bị giữ chặt, bé chủ động nhả đuôi để thoát thân, và đuôi sẽ mọc lại sau vài tháng. Lần đầu thấy khúc đuôi nằm ngọ nguậy trong chuồng, chắc hẳn bạn cũng hoảng như chúng mình ngày trước. Tin tốt là phần lớn các bé hồi phục rất ổn nếu được giữ chuồng sạch và ăn uống đầy đủ. Bài này giúp bạn biết cần làm gì ngay, cần theo dõi điều gì trong những tuần sau, và cách để bé không phải rụng đuôi thêm lần nữa.
Vì sao tắc kè da báo rụng đuôi?
Ở loài thằn lằn báo đốm, đuôi có những điểm yếu sẵn giữa các đốt xương. Khi bé gặp nguy hiểm, cơ quanh điểm đó co lại để đuôi tách ra gọn gàng, mạch máu cũng tự khép nên thường chảy rất ít máu. Khúc đuôi rời ra còn cử động thêm vài phút để đánh lạc hướng kẻ săn mồi.
Trong nhà, những lý do hay gặp là:
- Bị nắm hoặc kéo vào đuôi khi bắt bé lên tay
- Đuôi bị kẹt dưới đá, đồ trang trí hay cửa chuồng
- Nuôi chung nhiều bé, các bé cắn nhau tranh chỗ hoặc tranh mồi
- Bé hoảng sợ vì tiếng động mạnh, vật nuôi khác trong nhà
- Da lột không hết, quấn chặt quanh đuôi lâu ngày làm nghẽn máu
Lý do cuối khá âm thầm. Nếu bé hay bị sót da ở đuôi hay ngón chân, bạn xem thêm bài tắc kè da báo lột da bị kẹt để gỡ đúng cách.
Việc nên làm ngay khi tắc kè da báo rụng đuôi
- Giữ bình tĩnh và để bé yên. Bé vừa trải qua một phen sợ hãi, đừng bế ra kiểm tra liên tục.
- Bỏ khúc đuôi ra khỏi chuồng. Đuôi không gắn lại được, bạn cũng không cần giữ.
- Đổi nền lót sang giấy: khăn giấy hoặc giấy lót chuồng trơn, thay cát hay đất để vết thương không bám bẩn.
- Lau nhẹ vết đứt bằng nước muối sinh lý nếu thấy có bụi bẩn. Không bôi thuốc của người khi chưa hỏi bác sĩ thú y.
- Tách riêng nếu bé đang ở chung với bé khác.
Vết đứt thường khô và khép miệng trong vài ngày. Trong thời gian đó, bạn giữ điểm nóng của chuồng khoảng 30 đến 32 độ C để bé đủ ấm tiêu hóa và hồi phục.
Theo dõi trong những tuần sau
Phần lớn các bé hồi phục êm. Nhưng bạn nên đưa bé đi khám nếu thấy:
- Vết đứt sưng đỏ, có mủ vàng hoặc mùi hôi
- Máu vẫn rỉ ra sau một ngày
- Bé bỏ ăn quá một tuần, nằm lì không ra khỏi chỗ trốn
- Phần gốc đuôi còn lại thâm đen dần
Đây là những dấu hiệu nhiễm trùng hoặc hoại tử, cần được bác sĩ thú y chuyên bò sát xử lý.
Đuôi mới mọc lại trông như thế nào?
Đuôi bắt đầu nhú sau khoảng vài tuần và cần vài tháng để dài ra. Đuôi mới thường ngắn hơn, tròn mập ở gốc, bề mặt trơn và hoa văn khác hẳn đuôi cũ, đôi khi chỉ là một màu xám nâu. Bên trong đuôi mới là sụn chứ không còn xương đốt, nên nếu rụng lần nữa ở chỗ này, đuôi sẽ không tự nhả gọn được như trước.
Đuôi tắc kè da báo còn là kho dự trữ mỡ. Mất đuôi đồng nghĩa bé mất một phần năng lượng dự phòng, vì vậy giai đoạn này bé cần ăn đều và đủ chất. Bạn có thể cho bé ăn thêm một bữa côn trùng mỗi tuần và nhớ rắc bột canxi đúng lịch. Thực đơn chi tiết theo tuổi có trong bài tắc kè da báo ăn gì.
Giữ để bé không phải rụng đuôi thêm lần nữa
- Bế bé đúng cách: luồn tay từ dưới bụng lên, để bé tự bò lên tay, không túm từ trên xuống hay kéo đuôi.
- Nuôi riêng từng bé, nhất là hai bé đực, vì chúng rất dễ cắn nhau.
- Chuồng có đủ chỗ trốn: ít nhất một chỗ trốn ở vùng ấm và một ở vùng mát, cùng một hộp ẩm giúp lột da dễ. Cách bày chuồng bạn tham khảo bài setup chuồng tắc kè da báo.
- Kê chắc đồ trang trí, tránh đá nặng có thể đổ hoặc kẹp đuôi.
- Để chuồng ở góc yên tĩnh, xa tivi, loa và tầm với của mèo, chó.
Giấy lót, chỗ trốn và bột canxi cho bò sát bạn có thể tìm ở shop thú cưng Kumi Pets.
Câu hỏi thường gặp khi tắc kè da báo rụng đuôi
Tắc kè da báo rụng đuôi có đau không?
Bé có thể đau một chút, nhưng cơ thể đã được thiết kế để đuôi tách ra gọn và ít chảy máu. Phần lớn các bé ăn lại bình thường sau vài ngày.
Đuôi tắc kè da báo bao lâu thì mọc lại?
Đuôi thường nhú sau vài tuần và cần vài tháng để dài ra. Bé ăn đủ chất và đủ ấm thì đuôi mọc nhanh hơn.
Đuôi mọc lại có giống đuôi cũ không?
Thường không. Đuôi mới ngắn hơn, tròn mập ở gốc, bề mặt trơn và hoa văn đơn giản hơn đuôi gốc.
Tắc kè da báo rụng đuôi rồi bỏ ăn có sao không?
Bé có thể ăn ít trong vài ngày đầu do sợ hãi. Nếu bé bỏ ăn quá một tuần, bạn nên đưa bé đi khám.