Nhím kiểng kêu phì phì, thường kèm dựng gai và nhún người giật nảy, là cách bé nói “mình đang sợ, đừng lại gần”. Bé hay làm vậy khi mới về nhà, khi bị đánh thức, bị bế bất ngờ hoặc ngửi thấy mùi lạ. Đây là phản xạ tự vệ bình thường, không phải bé ghét bạn. Để bé bớt kêu, hãy cho bé quen mùi bạn, bế bé mỗi tối bằng hai tay nâng từ dưới bụng, giữ phòng yên tĩnh và ấm, và kiên nhẫn vài tuần.
Lần đầu nghe nhím kêu phì phì rồi thấy cả quả cầu gai bật lên, nhiều người giật mình rụt tay lại. Thật ra bé còn sợ hơn bạn. Bài này chúng mình giải thích các âm thanh bé hay phát ra và cách làm quen để bé dần thả lỏng trên tay bạn. Nhà trú, vải lót hay đồ ăn cho nhím cũng là những món shop thú cưng Kumi Pets đang tìm hiểu để giới thiệu sau này.
Nhím kiểng kêu phì phì là đang nói gì?
| Âm thanh, cử chỉ | Ý nghĩa thường gặp |
|---|---|
| Phì phì, thở mạnh, gai dựng | Bé đang sợ hoặc khó chịu, muốn bạn tránh ra |
| Phì phì kèm nhún người, giật nảy | Bé đang cảnh báo mạnh hơn, có thể chích gai vào tay |
| Cuộn tròn thành quả bóng gai | Bé đang tự bảo vệ hoàn toàn |
| Kêu khịt khịt nhỏ khi đi lại, đánh hơi | Bé đang tò mò khám phá, rất bình thường |
| Kêu rừ rừ nhẹ, gai nằm xuôi | Bé thoải mái, vui vẻ |
Vì sao nhím kiểng kêu phì phì?
- Mới về nhà: mọi mùi, tiếng động đều lạ, bé luôn trong trạng thái cảnh giác.
- Bị đánh thức: nhím ngủ ngày, thức đêm. Bế bé lúc giữa trưa dễ khiến bé cáu.
- Bị chạm từ phía trên: trong tự nhiên, kẻ săn mồi thường lao xuống từ trên cao.
- Mùi lạ trên tay: nước hoa, kem dưỡng, mùi thú cưng khác.
- Tiếng ồn, ánh sáng mạnh, phòng lạnh.
- Khó chịu trong người: bé đau, ốm cũng hay cáu kỉnh hơn bình thường.
Làm quen để nhím bớt kêu phì phì
- Cho bé quen mùi bạn: bỏ một mảnh áo cotton bạn đã mặc vào nhà trú của bé vài ngày.
- Bế bé buổi tối: khi bé đã thức dậy và tự đi lại, không bế lúc bé đang ngủ say.
- Nâng từ dưới lên: hai tay khum lại, nâng nhẹ từ hai bên bụng, không chụp từ trên xuống.
- Dùng khăn mềm lúc đầu: đặt bé trên khăn vải nỉ trên đùi, bé vẫn ngửi được mùi bạn mà tay không bị gai chích.
- Kiên nhẫn chờ bé mở người: giữ yên, nói khẽ. Khi bé thò mặt ra, đi lại trên tay là thành công nhỏ của ngày hôm đó.
- Phần thưởng nhỏ: một con sâu bột từ tay giúp bé gắn mùi bạn với điều dễ chịu.
Mỗi ngày khoảng 15 – 30 phút đều đặn hiệu quả hơn nhiều so với một buổi dài thỉnh thoảng mới có.
Giữ chuồng ấm và yên tĩnh
Nhím kiểng là loài nhiệt đới, thích nhiệt độ khoảng 24 – 28°C. Phòng lạnh làm bé lờ đờ và dễ cáu, thậm chí nguy hiểm nếu kéo dài. Bạn có thể đọc thêm dấu hiệu và cách giữ ấm trong bài nhím kiểng bị lạnh. Chuồng có nhà trú kín, vải lót mềm và đặt ở góc phòng yên tĩnh cũng giúp bé an tâm hơn, cách bố trí có trong bài chuồng cho nhím kiểng.
Khi nào tiếng phì phì là dấu hiệu bệnh?
Tiếng phì phì tự vệ thường xuất hiện khi bé bị làm phiền và dừng khi bé được yên. Bạn nên đưa bé đi khám nếu thấy:
- Bé thở khò khè, lách cách liên tục cả khi đang nghỉ.
- Chảy nước mũi, sủi bọt ở mũi, hắt hơi nhiều.
- Bé thở há miệng, bỏ ăn, lờ đờ.
Đây có thể là dấu hiệu bệnh hô hấp, cần bác sĩ thú y chuyên thú ngoại lai kiểm tra sớm.
Còn “tự tắm bọt” thì sao?
Đôi khi bé ngửi thấy mùi lạ, liếm, nhai rồi tạo bọt và vắt người ra sau để bôi bọt lên gai. Hành vi này gọi là tự tắm bọt (self-anointing), hoàn toàn bình thường, không liên quan tới tiếng phì phì hay bệnh tật. Bạn có thể đọc thêm về tập tính của loài này trên trang Four-toed hedgehog của Wikipedia.
Hiểu tiếng kêu là bước đầu, còn chuồng, nhiệt độ và thức ăn cho bé được gom lại trong trang tổng hợp về nhím kiểng.
Câu hỏi thường gặp khi nhím kiểng kêu phì phì
Nhím kiểng kêu phì phì có phải bé ghét chủ không?
Không. Đó là phản xạ tự vệ khi bé sợ. Khi đã quen mùi và giọng bạn, bé sẽ kêu ít đi rất nhiều.
Bao lâu thì nhím hết kêu phì phì khi bế?
Tùy bé, thường từ vài ngày tới vài tuần. Có bé nhút nhát cả đời nhưng vẫn thả lỏng hơn khi ở với chủ quen.
Có nên đeo găng tay khi bế nhím?
Vài ngày đầu bạn có thể dùng khăn nỉ để đỡ, nhưng nên bỏ găng sớm để bé quen mùi da tay.
Nhím kêu khịt khịt khi đi lại có sao không?
Không sao. Đó là bé đang đánh hơi khám phá xung quanh, một dấu hiệu bé đang tò mò.
Nhím thở khò khè liên tục có phải kêu phì phì không?
Không. Thở khò khè, chảy nước mũi cả khi đang nghỉ là dấu hiệu cần đi khám vì có thể là bệnh hô hấp.
Kiên nhẫn từng tối, gai sẽ mềm dần
Nhím kiểng kêu phì phì là ngôn ngữ của một bé nhút nhát đang tự bảo vệ mình. Giữ phòng ấm và yên, bế bé đúng lúc, đúng cách và đều đặn mỗi tối, rồi một ngày bé sẽ thò mặt ra, đi lại trên tay bạn với bộ gai nằm xuôi mềm mại.