Nhím kiểng: tập tính, chỗ ở, thức ăn và sức khỏe của bé nhím cảnh

Nhím kiểng là những bé nhím nhỏ nhắn, cuộn tròn vừa lòng bàn tay, ban ngày ngủ say và ban đêm mới bắt đầu đi khám phá. Bộ gai trông có vẻ đáng sợ nhưng khi đã quen chủ, bé sẽ thả lỏng gai và nằm yên trên tay. Trang này chúng mình gom lại những điều cơ bản cần biết khi nuôi nhím cảnh, cùng các bài viết chi tiết trên shop thú cưng Kumi Pets.

Nhím kiểng là nhím gì?

Phần lớn nhím kiểng nuôi ở Việt Nam là nhím lùn châu Phi, tên khoa học Atelerix albiventris. Bé trưởng thành dài khoảng 15 đến 20 cm, nặng chừng 300 đến 600 gram, sống trung bình 4 đến 6 năm. Đây là loài khác hẳn nhím rừng lớn nuôi lấy thịt, nên khi tìm mua bạn nhớ hỏi rõ.

Nhím kiểng có nhiều màu gai, người nuôi hay gọi theo màu: nhím muối tiêu, nhím vàng, nhím quế, nhím bạch tạng mắt đỏ hay nhím snowflake gai trắng lốm đốm. Màu khác nhau nhưng cách chăm gần như giống hệt.

Bé nhím bạch tạng nằm trên tay người nuôi
Nhím bạch tạng có gai trắng và mắt đỏ, cách chăm không khác các màu gai khác.

Tập tính: hiểu bé trước khi ôm bé

Nhím kiểng sống đơn độc và hoạt động về đêm. Ban ngày bé thường ngủ trong nhà trú, nếu bị đánh thức đột ngột sẽ dựng gai hoặc kêu phì phì. Đó là cách bé tự bảo vệ, không phải ghét bạn. Khi bé đã quen mùi chủ, gai sẽ mềm xuống và bé tò mò đánh hơi xung quanh.

Vài hành vi hay khiến người mới bất ngờ:

  • Kêu phì phì, dựng gai: bé đang giật mình hoặc cảnh giác. Ý nghĩa từng kiểu âm thanh có trong bài nhím kiểng kêu phì phì.
  • Tự bôi nước bọt lên gai: khi gặp mùi lạ, bé nhai rồi tạo bọt và bôi lên lưng. Hành vi này rất bình thường.
  • Chạy wheel cả đêm: nhím có thể chạy vài cây số mỗi đêm, nên bánh xe gần như là món bắt buộc.

Chuồng và nhiệt độ

Chuồng nhím cần mặt sàn rộng, tối thiểu khoảng 60 x 40 cm, có nhà trú tối để ngủ, bát ăn nặng khó lật, bình hoặc bát nước và bánh xe chạy mặt liền, không có nan hở để tránh kẹt chân. Kích thước, loại lót và cách bố trí cụ thể có trong bài chuồng cho nhím kiểng.

Nhiệt độ là điều quan trọng nhất. Nhím kiểng thoải mái nhất ở khoảng 24 đến 29 độ C. Khi phòng xuống dưới khoảng 20 độ C, bé có thể rơi vào trạng thái ngủ đông giả, cơ thể lạnh, nằm lả và rất nguy hiểm nếu không được sưởi ấm kịp. Dấu hiệu và cách xử lý có trong bài nhím kiểng bị lạnh.

Bé nhím chui ra từ một ngôi nhà trú đan bằng sợi
Một chiếc nhà trú tối giúp bé ngủ ngon suốt ban ngày.

Nhím kiểng ăn gì?

Nhím là loài ăn côn trùng. Ở nhà, thức ăn chính thường là hạt dành riêng cho nhím, hoặc hạt mèo ít béo có nhiều đạm khi chưa tìm được hạt nhím tốt. Bạn có thể bổ sung thêm côn trùng như dế, sâu bột vài lần mỗi tuần, cùng một chút rau củ hấp hoặc trái cây như một món thưởng nhỏ.

Những thứ nên để xa bé: sữa bò, nho, nho khô, hành tỏi, đồ ăn mặn, các loại hạt cứng dễ mắc nghẹn. Nhím rất dễ béo phì nếu ăn nhiều sâu bột hay đồ béo, nên cân bé định kỳ là cách theo dõi đơn giản nhất.

Nếu bé tự nhiên ăn ít hay bỏ hẳn bữa, bạn xem bài nhím kiểng bỏ ăn để biết nguyên nhân hay gặp và lúc nào cần đưa đi khám.

Sức khỏe: những điều cần để ý

  • Rụng gai: nhím con thay gai khoảng 6 đến 12 tuần tuổi là bình thường. Rụng nhiều kèm da khô, bong vảy thì có thể do ve hoặc nấm. Cách phân biệt có trong bài nhím kiểng rụng gai.
  • Béo phì: bé không cuộn tròn được, có ngấn mỡ dưới nách.
  • Đi loạng choạng: nếu bé mất thăng bằng kéo dài, hãy đưa bé đi khám sớm, vì đây có thể là dấu hiệu bệnh thần kinh.
  • Phân xanh, lỏng: thường do căng thẳng hoặc đổi thức ăn, kéo dài quá hai ngày thì nên đi khám.

Nhím kiểng nên được khám ở phòng khám có bác sĩ quen thú cưng đặc biệt, vì không phải nơi nào cũng có kinh nghiệm với nhím.

Cận cảnh bé nhím với bộ gai mềm
Gai nằm êm, mắt sáng và tò mò là dấu hiệu bé đang khỏe và thoải mái.

Câu hỏi thường gặp về nhím kiểng

Nhím kiểng sống được bao lâu?

Nhím kiểng thường sống 4 đến 6 năm, một số bé được chăm tốt có thể sống lâu hơn.

Nhím kiểng có cắn không?

Thỉnh thoảng bé cắn khi ngửi thấy mùi đồ ăn trên tay hoặc khi bị làm phiền. Rửa tay sạch trước khi bế và cho bé thời gian làm quen sẽ giảm hẳn chuyện này.

Có nên nuôi hai bé nhím chung chuồng không?

Nhím sống đơn độc, hai bé ở chung dễ đánh nhau, nhất là hai bé đực. Mỗi bé nên có chuồng riêng.

Nhím kiểng có hôi không?

Bản thân bé ít mùi. Mùi thường đến từ chuồng và bánh xe, nên dọn lót và lau wheel thường xuyên là chuồng sẽ dễ chịu.

Có cần tắm cho nhím kiểng không?

Chỉ tắm khi bé bị bẩn, dùng nước ấm và sữa tắm nhẹ, lau thật khô ngay sau đó để bé không bị lạnh.

Một người bạn nhỏ của những đêm khuya

Nuôi nhím kiểng cần chút kiên nhẫn ở những tuần đầu, nhưng khi bé đã quen, cảm giác một cục gai nhỏ thả lỏng nằm ngủ trên tay mình rất đáng yêu. Chúng mình sẽ tiếp tục bổ sung các bài mới về nhím vào trang này, bạn có thể lưu lại để quay lại khi cần.