Cá vàng bơi lộn ngược, bơi nghiêng, nổi bụng lên mặt nước hoặc chìm hẳn dưới đáy thường là dấu hiệu rối loạn bóng hơi, bộ phận giúp cá giữ thăng bằng trong nước. Nguyên nhân hay gặp nhất là ăn quá nhiều, đớp nhiều không khí khi ăn thức ăn nổi, táo bón, nước lạnh hoặc nước bẩn. Cách giúp bé là cho nhịn ăn 2 – 3 ngày, sau đó cho ăn một ít đậu Hà Lan luộc bóc vỏ, đổi sang thức ăn chìm đã ngâm mềm, giữ nước sạch và ấm ổn định.
Nhìn bé cá vàng chổng bụng lên trời, nhiều người tưởng bé sắp chết. Thật ra trong phần lớn trường hợp, bé vẫn tỉnh táo, vẫn ăn, chỉ là không giữ được thăng bằng. Cá vàng kiểu thân tròn như ranchu, oranda, ngọc trai rất dễ gặp tình trạng này vì nội tạng bị nén trong thân ngắn. Thức ăn chìm, bộ test nước hay máy sưởi cho bể cá là những món shop thú cưng Kumi Pets đang tìm hiểu để giới thiệu sau này.
Vì sao cá vàng bơi lộn ngược?
| Nguyên nhân | Dấu hiệu gợi ý |
|---|---|
| Ăn quá nhiều, đầy bụng | Bụng căng sau bữa ăn, lộn ngược vài giờ rồi đỡ |
| Đớp không khí khi ăn cám nổi | Nổi lên mặt nước ngay sau khi ăn |
| Táo bón | Phân dài, dính, ít đi ngoài |
| Nước lạnh hoặc nhiệt độ thay đổi đột ngột | Xảy ra khi trời trở lạnh hoặc sau khi thay nhiều nước lạnh |
| Nước bẩn, nhiễm khuẩn | Kèm vây cụp, lờ đờ, bụng sưng, vảy dựng |
| Dáng thân tròn bẩm sinh | Hay tái phát ở cá vàng kiểu thân ngắn |
Cách giúp cá vàng bơi lộn ngược tại nhà
- Cho nhịn ăn 2 – 3 ngày: để ruột trống, giảm áp lực lên bóng hơi.
- Kiểm tra và thay nước: thay khoảng 25 – 30% nước sạch đã khử clo, cùng nhiệt độ.
- Giữ nước ấm ổn định: khoảng 22 – 24°C, tránh nước quá lạnh.
- Đậu Hà Lan luộc: sau khi nhịn, luộc vài hạt đậu Hà Lan, bóc vỏ, nghiền nhỏ, cho ăn một chút. Chất xơ giúp bé đi ngoài dễ hơn.
- Hạ mực nước: nếu bé khó bơi lên xuống, hạ mực nước trong bể cách ly để bé đỡ mệt.
- Muối nhẹ: có thể dùng khoảng 1 g muối hột không i-ốt mỗi lít trong bể cách ly để giảm căng thẳng cho bé.
Nếu cá nằm lâu một bên, phần da tiếp xúc không khí dễ bị khô và loét, hãy hạ mực nước vừa đủ để thân bé vẫn ngập nước.
Phòng cá vàng bị rối loạn bóng hơi
- Cho ăn ít, chia nhiều bữa nhỏ: mỗi bữa chỉ lượng bé ăn hết trong 1 – 2 phút.
- Dùng thức ăn chìm hoặc ngâm cám cho mềm trước khi thả, hạn chế cám nổi khô.
- Thêm rau: đậu Hà Lan, rau xanh luộc mềm vài lần mỗi tuần.
- Giữ nước sạch: thay nước đều, lọc đủ mạnh. Nếu nước đục, bạn xem thêm bài nước bể cá bị đục.
- Tránh sốc nhiệt khi thay nước.
Khi nào là dấu hiệu bệnh nặng?
- Bụng phình to, vảy dựng như quả thông.
- Mắt lồi, có đốm đỏ trên thân hoặc vây.
- Bé bỏ ăn hoàn toàn, nằm im nhiều ngày.
- Đã nhịn ăn, chỉnh nước mà sau 1 – 2 tuần vẫn không đỡ.
Những trường hợp này có thể là nhiễm khuẩn bên trong, cần thuốc và tư vấn từ người có chuyên môn. Bé cũng có thể đang mắc thêm bệnh ngoài da, bạn có thể đối chiếu với bài cá vàng bị nấm trắng.
Đọc thêm về bóng hơi của cá trên trang Swim bladder disease của Wikipedia.
Câu hỏi thường gặp khi cá vàng bơi lộn ngược
Cá vàng bơi lộn ngược có chết không?
Không phải lúc nào cũng nguy hiểm. Nhiều bé hồi phục sau vài ngày nhịn ăn và chỉnh nước. Chỉ đáng lo khi kèm bụng phình, vảy dựng hoặc bỏ ăn lâu.
Cá vàng bơi lộn ngược bao lâu thì khỏi?
Nếu do ăn nhiều hoặc táo bón, thường đỡ sau 2 – 5 ngày. Trường hợp do dáng thân hoặc nhiễm khuẩn có thể kéo dài hơn.
Cho cá vàng ăn đậu Hà Lan thế nào?
Luộc chín vài hạt đậu Hà Lan, bóc vỏ, nghiền nhỏ, cho ăn một lượng bằng mắt cá, 1 – 2 lần sau khi bé đã nhịn ăn.
Cá vàng nằm đáy không bơi có phải bóng hơi không?
Có thể. Nhưng nước lạnh, nước bẩn hoặc bệnh khác cũng khiến cá nằm đáy, nên hãy kiểm tra nước trước.
Có nên cho cá vàng ăn cám nổi không?
Có thể, nhưng nên ngâm mềm trước hoặc xen kẽ cám chìm để cá vàng thân tròn ít đớp không khí.
Bụng nhẹ, nước sạch, bé bơi thẳng
Cá vàng bơi lộn ngược phần lớn là do bụng đầy và nước chưa ổn. Cho bé nhịn ăn vài ngày, ăn chút đậu Hà Lan, đổi sang thức ăn chìm và giữ nước sạch ấm, bé thường sẽ bơi thẳng trở lại. Với các bé thân tròn, cho ăn ít mà đều là thói quen quan trọng nhất.