Cá vàng bị nấm trắng khi trên thân, vây hoặc miệng mọc những búi trắng xốp như bông gòn, có khi ngả xám hoặc xanh rêu. Nấm thường bám vào chỗ cá bị trầy xước hoặc khi nước bẩn, nhiệt độ thấp làm sức đề kháng giảm. Cách chữa: tách cá sang bể riêng, thay nước sạch, tắm muối hột không i-ốt ở nồng độ nhẹ tăng dần, dùng thuốc trị nấm cho cá cảnh theo hướng dẫn trên bao bì, đồng thời làm sạch bể chính để bệnh không quay lại.
Nấm trắng ở cá vàng rất dễ nhầm với bệnh đốm trắng, mà hai bệnh lại chữa khác nhau. Bài này chúng mình giúp bạn phân biệt bằng mắt thường và đi qua từng bước xử lý tại nhà. Muối, thuốc hay bộ lọc cho bể cá cũng là những món shop thú cưng Kumi Pets đang tìm hiểu để giới thiệu sau này.
Nhận biết cá vàng bị nấm trắng
- Búi trắng mịn như bông, sợi tơ mềm, bám thành mảng trên thân, vây, đuôi, quanh miệng hoặc mắt.
- Mảng nấm lan rộng dần sau vài ngày, có thể chuyển xám, nâu hoặc xanh nhạt do dính bẩn.
- Cá bơi lờ đờ, cụp vây, nằm đáy hoặc nổi gần mặt nước, ăn ít.
- Vùng dưới búi nấm có thể đỏ, loét nếu để lâu.
Nấm trắng khác bệnh đốm trắng thế nào?
| Đặc điểm | Nấm trắng | Đốm trắng |
|---|---|---|
| Hình dạng | Búi bông xốp, có sợi tơ | Chấm tròn nhỏ như hạt muối, nổi gồ |
| Vị trí | Thành mảng, hay ở chỗ bị xước | Rải đều khắp thân và vây |
| Nguyên nhân | Nấm thủy mi, bám chỗ tổn thương | Ký sinh trùng |
| Hành vi | Lờ đờ, cụp vây | Cọ mình vào đá, sỏi vì ngứa |
Nếu cá có cả hai dấu hiệu, hoặc bạn không chắc, hãy chụp ảnh cận cảnh và hỏi cửa hàng cá uy tín hay bác sĩ thú y thủy sản trước khi dùng thuốc.
Vì sao cá vàng bị nấm trắng?
- Nước bẩn: thức ăn thừa, phân tích tụ, ít thay nước, lọc yếu.
- Cá bị trầy xước: do vớt bằng vợt thô, va vào đá nhọn, cắn nhau hoặc sau khi vận chuyển.
- Nhiệt độ thấp hoặc dao động mạnh: làm cá yếu đi.
- Bể chật, nuôi quá nhiều cá: chất thải nhiều, cá căng thẳng.
- Trứng hỏng, cá chết không vớt kịp: nấm mọc trên đó rồi lan sang cá khỏe.
Cách chữa cá vàng bị nấm trắng tại nhà
- Tách cá bệnh: chuyển cá sang bể hoặc thau sạch, nước đã khử clo, cùng nhiệt độ với bể cũ, có sục khí.
- Muối hột không i-ốt: bắt đầu khoảng 1 g muối cho mỗi lít nước, sau 1 – 2 ngày tăng dần lên khoảng 2 – 3 g/lít nếu cá vẫn khỏe. Hòa tan muối trong ít nước trước khi cho vào. Không dùng cách này trong bể có cây thủy sinh.
- Thuốc trị nấm cho cá cảnh: các loại có xanh methylen hoặc thuốc trị nấm chuyên dụng, dùng đúng liều ghi trên bao bì, không tự tăng liều.
- Thay nước đều: thay khoảng 25 – 30% nước bể cách ly mỗi ngày hoặc cách ngày, bù lại lượng muối, thuốc tương ứng.
- Giảm ăn: cho ăn ít, một lần mỗi ngày, vớt sạch thức ăn thừa sau vài phút.
Nhiệt độ nước dễ chịu cho cá vàng vào khoảng 20 – 24°C. Giữ ổn định, tránh để nước nóng lên quá nhanh hoặc lạnh đột ngột.
Làm sạch bể chính trong lúc chữa
- Hút cặn đáy, vớt lá cây úa, trứng hỏng.
- Thay 25 – 30% nước, kiểm tra lọc có chạy đủ mạnh không.
- Rửa vật liệu lọc bằng nước bể cũ, không dùng nước máy để giữ vi sinh có lợi.
Nếu nước trong bể có dấu hiệu đục, bạn có thể đọc thêm bài nước bể cá bị đục. Bể mới setup thì nên xem bài chạy vi sinh bể cá để nước ổn định lâu dài.
Khi nào cần nhờ người có chuyên môn?
- Nấm lan nhanh, ăn sâu vào thịt hoặc mang cá.
- Sau 5 – 7 ngày điều trị mà mảng nấm không nhỏ lại.
- Nhiều cá trong bể cùng bị một lúc.
Lúc này có thể bệnh đã nhiễm khuẩn kèm theo, cần thuốc khác. Đọc thêm về loài nấm thường gặp ở cá trên trang Saprolegnia của Wikipedia.
Một vấn đề khác cá vàng thân tròn hay gặp là mất thăng bằng sau khi ăn no. Nếu bé chổng bụng hoặc bơi nghiêng, bài cá vàng bơi lộn ngược sẽ giúp bạn tìm nguyên nhân.
Câu hỏi thường gặp khi cá vàng bị nấm trắng
Cá vàng bị nấm trắng có lây sang cá khác không?
Có thể. Bào tử nấm có sẵn trong nước và dễ bám vào cá đang yếu hoặc bị xước, nên cần tách cá bệnh và làm sạch bể chính.
Dùng muối ăn có i-ốt để chữa nấm cho cá được không?
Nên dùng muối hột không i-ốt hoặc muối chuyên cho bể cá. Muối có i-ốt và chất chống vón có thể không tốt cho cá.
Bao lâu thì cá vàng hết nấm?
Nếu phát hiện sớm, mảng nấm thường nhỏ dần sau vài ngày và sạch trong khoảng 1 – 2 tuần. Vây bị tổn thương sẽ mọc lại chậm hơn.
Có nên dùng muối khi bể có cây thủy sinh?
Không nên, vì muối làm hại cây. Hãy chữa cá trong bể cách ly riêng.
Cá vàng bị nấm có ăn được không?
Bé vẫn có thể ăn ít. Cho ăn một lượng nhỏ mỗi ngày và vớt thức ăn thừa để nước không bẩn thêm.
Nước sạch là liều thuốc lâu dài
Cá vàng bị nấm trắng thường là dấu hiệu bể đang có vấn đề. Tách cá, tắm muối nhẹ, dùng thuốc đúng liều và làm sạch bể, phần lớn các bé sẽ hồi phục. Sau đó, thay nước đều đặn và nhẹ tay khi vớt cá là cách tốt nhất để bệnh không quay lại.